HUN–REN–DE
Klasszikus Magyar Irodalmi
Textológiai Kutatócsoport

Batsányi János művei
Elektronikus kritikai kiadás

HU EN
*
[Utólagos betoldás: „XII.)”. A szám mellett idegen kezű (feltételezhetően Kántz Zsigmondtól származó) írás: „(Két példány)”.]

MANTUA.
M. Aug. A. 1799.
*
[Utólagos betoldás: „Vindobonae”. A kiolvasható, sötét tintás írás alatt egy halványabb tintás és egy ceruzás írás is látható, melyek olvashatatlanok, de megállapítható róluk, hogy kismértékben eltérnek az olvasható szövegtől. ]

*
[Utólagos betoldás: „Mantua.”.]
NOMEN erat magnum, fateor, semper tibi; magnum
Quod dederas mundo, Mantua, Virgilium.
Hactenus una tuae sed erat prope gloria famae,
Magnum quod dederas, Mantua, Virgilium.
Felix sorte tuâ gaude! viridique nitentem
Lauru, age, cervicem cinge superba tibi.
Arx tua non minor arce Iovis, nec nomine posthac
Maius erit toto nomen in orbe, tuô.
Cedat Roma; caput quondam, nunc fabula mundi!
Arbitriô domini stansque cadensque novi.
Desinat, ultores patriae, iactare Camillos;
Nec memoret Brutos, nomen inane, suos.
(Heroum manes! ignoscite. Non ego vestra
Tangere vesanus nomina sacra volo;
Ast odi ignavos, servilia corda, nepotes!
Audentes, inter vincula! magna loqui.)
Cedat et ipsa, loco neque iam de principe certet,

Servandae altera spes et decus Ausoniae;*
[Utólag betoldot jegyzet a lap alján: Viderat Hadriacis Venetam Neptunus in undis Stare urbem, et toto ponere jura mari. Nunc mihi Tarpeias quantumuis, Juppiter, arces Objice, et illa tui moenia Martis, ait. Si pelago Tibrim praefers, urbem adspice utramque: Illam homines dices, hanc posuisse Deos. Sannazarius [A „Juppiter” kezdőbetűje „I”-ből átírással javítva, a szerző neve nem fért ki, az utolsó betűk aprók, olvashatatlanok.]
*
[Az itt következő négy sorban utólagos aláhúzások találhatók: az első sor első és utolsó szavai, a következő két sor teljes egészében és a negyedik sor az utolsó szó kivételével eláhúzva. A sorok mellett bal oldalon függőleges vonal látható, jobb oldalon pedig egymás alatt a „Monarcia”, „Aristocratia” és „Democratia” szavak állnak, mellettük a lap szélén hullámos vonal (talán kapcsos zárójel) található.]
Unius illa licet sapiens parere potenti
Imperio, et Legum libera ferre iugum,
Quam dominis centum servire, pative nefanda
Indocilis vulgi crimina, maluerit;
Austriadumque*
[Átírással javítva „Pannonioque” alakra. A sor mellett jobb oldalt jó olvashatóan is szerepel az utólag írott „Pannonioque” szó.]
Patri meliori tradita fatô,
Certior Hadriacis nunc dominetur aquis.
[...]*
[Az itt lévő szó eredeti, nyomtatott alakja mindhárom kéziratból olvashatatlanul kitörölte a költő, utólag javítva „Ergo” alakra.]
magnarum salve spes maxima rerum,
Caussaque non solitae publica laetitiae!
Nunc decet, ornatum meritis geminâque revinctum
Fronde virente tuum tollere in astra caput.
Felicem aeternô, magnamque*
[...]amque [A szó eleje halvány, olvashatatlan, talán sajtóhiba. A többi nyomtatvány szerint javítva.]
tulere Marone
Secula te, vatum concelebrante chorô:
Nos titulis dignam summis, nos iure beatam
Dicimus; inmotam suspicimusque fidem,
Et duris bellique malis, pacisque dolosae
Artibûs invictam, tradimus Historiae.
Sera, sed ingentis memor et secura pericli,
Grataque tu poteris dicere, Posteritas:
„Italiae tunc prima salus, primumque labantis
Europae fuerat Mantua praesidium!”

*
[Utólagos betoldás: „Batsányi, Hungarus”. A második szó elhalványítva.]